BA Thesis/bachelorscriptie: De Morele Staat als Actor – Een verdediging van Rawls’ Law of Peoples

Bachelorscriptie Wijsbegeerte
Universiteit Utrecht
Begeleider: dr. Jos Philips
Tweede beoordelaar: dr. Janneke van Lith
Ingediend: 08 – 07 -2013
Beoordeeld met een 7.

Bekijk het document op Academia.edu (alternatieve link)

Conclusie:
Mijn vraag was of er vanuit de collectieve benadering van mondiale rechtvaardigheid een eenheid geformuleerd kan worden die kan functioneren in een plausibele theorie van mondiale rechtvaardigheid. Ik heb laten zien dat een element kan worden geformuleerd dat genuanceerd is, maar ook weerklank heeft in de werkelijkheid. De morele staat, zoals ik dit element genoemd heb, biedt door de gedetailleerde beschrijving veel houvast voor de formulering van een plausibele theorie. Hiermee heb ik laten zien dat de gehele collectieve benadering, die wel eens gelijk lijkt te worden gesteld met Rawls’ The Law of Peoples, levensvatbaar is, ook buiten Rawls om. Sterker nog: dat deze aanzienlijke voordelen heeft ten opzichte van kosmopolitische posities.

Dit heb ik gedaan door er ten eerste van uit te gaan dat rechtvaardigheid enkel tot stand kan komen op basis van overlappende consensus tussen redelijke partijen, vanuit de constatering dat de conflicten waar een theorie voor gewenst is vaak ontstaan doordat partijen zich bemoeien met elkaars zaken zonder gedeelde uitgangspunten. Verder ben ik begonnen vanuit deze collectieve benadering, vanwege de in paragraaf drie beargumenteerde overtuiging dat kosmopolitische posities uiteindelijk sneller geneigd zullen zijn institutionele instabiliteit te veroorzaken. In paragraaf één heb ik Rawls’ law of peoples besproken als voorbeeld van een theorie die collectieven als elementen neemt. Rawls hanteert als elementen wat hij noemt ‘peoples’, een door hemzelf geopperd begrip dat drie kenmerken heeft: een institutioneel, een cultureel en een moreel aspect. Peoples zijn echter niet te rechtvaardigen als onderdeel van een ideale sociale wereld, concludeer ik in paragraaf vier uit de kritiek van Charles Beitz. Toch representeren de eigenschappen van de peoples aspecten die fundamenteel zijn in een collectieve theorie van mondiale rechtvaardigheid, hoewel Rawls’ begrip van staat, overheid en de relatie tussen die twee gewijzigd moet worden. Ik heb vervolgens zelf een alternatief concept geopperd, namelijk dat van de morele staat. De morele staat kent de (aangepaste) eigenschappen van peoples, maar sluit beter aan bij zowel de literatuur over mondiale politiek en rechtspraak als de concepten waar we zelf in de praktijk mee bekend zijn, en vereist bovendien geen grensverschuivingen of volksverhuizingen, zoals de law of peoples dat doet volgens sommige critici, waaronder Beitz.

Het concept van de morele staat biedt een uitweg uit de problemen voor Rawls’ peoples, maar heeft veel bredere consequenties. Het betekent dat er een element geformuleerd kan worden voor een theorie van mondiale rechtvaardigheid waarvan sterk verdedigd kan worden dat het ten eerste de belangen van zijn burgers vertegenwoordigt, ten tweede in redelijk overleg kan treden met andere, vergelijkbare elementen oftewel staten, en als laatste in zoverre gedeelde sympathieën kent dat ervan uit kan worden gegaan dat het institutioneel stabiel is: dat burgers van de staat in kwestie hun overheid vertrouwen, en dat ze bereid zijn (in enige mate) offers voor elkaar (landgenoten) te brengen. De vraag was naar een plausibele theorie, en hoewel de precieze uitwerking daarvan een goed onderwerp is voor vervolgonderzoek biedt het uitgangspunt al een sterk punt ten opzichte van kosmopolitische alternatieven. Er is veel voor te zeggen dat waar het kosmopolitisme worstelt met de vraag hoe de stap tussen universele principes en een concrete, rechtvaardige wereld genomen moet worden, de theorieën met een collectieve benadering laten zien dat een theorie van mondiale rechtvaardigheid naast het zijn van een coherente theoretische excercitie ook aansluiting kan hebben bij “de echte wereld”, en zo een heel eind in de buurt komt van het bieden van een oplossing voor de genoemde problemen: afbraak van de ozonlaag, etnische conflicten, oorlogen, oneerlijke concurrentie in de wereldeconomie, en er zijn vele andere. Ik hoop met dit onderzoek deze oplossing tot iets tastbaarders heb gemaakt dan het utopische idee dat het tot nu toe is.

Advertisements

Leave a Reply

Fill in your details below or click an icon to log in:

WordPress.com Logo

You are commenting using your WordPress.com account. Log Out / Change )

Twitter picture

You are commenting using your Twitter account. Log Out / Change )

Facebook photo

You are commenting using your Facebook account. Log Out / Change )

Google+ photo

You are commenting using your Google+ account. Log Out / Change )

Connecting to %s

%d bloggers like this: