Dit jaar geen uitgebreid verhaal met terugblik en analyse, het was een jaar met een hoop interessante albums maar weinig echte hoogtepunten naar mijn smaak. Na veel te veel tijd te hebben besteed aan matige muziek uit het afgelopen jaar gooi ik me nu weer op mijn eigen all-time favorieten (vooral afkomstig uit de periode 2004-2010), omdat ik weinig woorden wil reppen over 2016, doe ik dit met lijstjes!

Te beginnen met mijn favoriete albums van 2016:

  1. Regina Spektor – Remember Us To Life
  2. Ólafur Arnalds – Island Songs
  3. Haken – Affinity
  4. Gregory Porter – Take Me To The Alley
  5. Beyoncé – Lemonade
  6. Nils Frahm & Olafur Arnalds – Trance Frendz
  7. Henry Saiz – Night Cult
  8. Nicolas Jaar – Sirens
  9. Nevermen – Nevermen
  10. Anaal Nathrakh – The Whole of the Law

Als je je nog afvraagt wie Regina Spektor is, dan mis je wat:

En dan nog de beste nummers van 2016:

  1. Gregory Porter – Take Me To The Alley
  2. Regina Spektor – Grand Hotel
  3. Regina Spektor – The Light
  4. Leonard Cohen – You Want It Darker
  5. Kraak & Smaak – My Mind’s Made Up
  6. Haken – 1985
  7. The Vision Bleak – Into the Unknown
  8. Floating Points – Kuiper, part 2
  9. Melanie de Biasio – Blackened Cities
  10. James Blake – Radio Silence

Vooral om de tekst is ook deze niet te missen:

Naast een lijstje met de beste muziek houd ik ook ieder jaar (met behulp van bij wat ik het meeste heb geluisterd. Dat lijstje ziet er voor 2016 als volgt uit:

  1. Joris Voorn – Nobody Knows (2014)
  2. Ramin Djawadi – Game of Thrones (2011)
  3. Kraak & Smaak – Juicy Fruit (2016)
  4. Ramin Djawadi – Game of Thrones: season 4 (2014)
  5. Michael McCann – Deus Ex: Human Revolution (2011)
  6. Kaytranada – 99.9% (2016)
  7. Weval – Weval (2016)
  8. Maribou State – Portraits (2015)
  9. Ramin Djawadi – Game of Thrones: season 2 (2012)
  10. Dynamedion – Anno 2205 (2015)

Inmiddels alweer twee jaar oud, maar alleen maar gegroeid sindsdien:

En omdat er naar mijn bescheiden mening toch wel wat niveaus gedaald zijn in 2016, kan een lijstje teleurstellingen er ook nog wel van af. Allemaal platen waar de verwachtingen blijkbaar te hoog lagen. Een paar goede nummers hier en daar kunnen ze niet redden.

  1. Justice – Woman
  2. Wolfmother – Victorious
  3. Trentemoller – Fixion
  4. White Lies – Friends
  5. Kanye West – The Life of Pablo
  6. Noisia – Outer Edges
  7. Empire of the Sun – Two Vines
  8. Metallica – Hardwired… to Self Destruct
  9. Meshuggah – The Violent Sleep of Reason
  10. Flume – Skin


Volgend jaar beter?


Om ook mijn muziekblog maar weer eens op te pakken: ik ben al geruime tijd actief op de muziekwebsite MusicMeter. Op deze discussiesite plaats ik regelmatig meningen over nieuwe en oude albums, de ene keer wat meer, de andere keer wat minder uitgebreid. Ik noem het bewust geen recensies, want soms is het simpelweg niet meer dan een mening geponeerd als stelling. Discussies over de albums ga ik natuurlijk altijd graag aan, maar ik probeer niet al te stellig te zijn in de objectiviteit van wat ik schrijf. Muziek is mijn hobby, niet mijn werk (nou ja, deels wel, maar niet in die zin).

Read More

An essay on past and future music criticism

So that show review on Shining and that album review of Caligula’s Horse’s latest record Bloom were my last ever ones in their respective categories. Part of my motivation to stop writing was that I lost touch with the genre a bit. Metal was just one of the genres I was interested in (and mostly older stuff), whereas reviewing albums required deeper and more up-to-date knowledge than I had and have, since recently I’ve spent my time digging deeper into dance, funk and film and game soundtracks, and of course my nu disco mix project.

But another reason was that I had an itch that what I was doing was becoming a somewhat pointless practice. Sometimes, the best way to describe music that occurred to me was to add a YouTube or Bandcamp link, but that immediately made me raise the question: why, then, should I even write? And even when I read a strong review, I would often still rather listen the music myself, because I knew I rarely agreed with reviewers anyway. From a literary perspective, I have a lot of love for the genre of the review, which used to be music criticism’s primary weapon, and I can name various book, film and album reviews that are pieces of literature in themselves (feel free to email me if you’re interested), and simply a joy to read. But it has to be said, a good review, one that does the subject matter justice, has a strong tendency to be long, and can easily slip into becoming boring or even tedious.

To see why reviews have this tendency, let’s glance quickly over the history of the genre. For a long time, reviewers had a privileged position because they had access to content before their audiences. They could get away with simply describing their impressions, and did not do so as often because to be published and to reach an audience was so hard for anyone without a musical or literary background that reaching that position virtually entailed having literary qualities. And their impact was great, because more often than not listeners had the opportunity to read the review before they could hear the music for themselves, and so could use the review to decide whether they even would.

But when printing became less expensive, and even more dramatically when the internet became publicly available, anyone could become a reviewer, whether for a website, on a music discussion site, or on a personal blog, and that remains true today. During this transition, especially for those writing for established media or high-profile websites, content generally remained exclusive. Prior to release, nobody had an idea what a new album sounded like. Listeners would depend on reviews to tell them whether something was good, because they would have to pay to find out for themselves. Even just before the rise of the internet, there was no album preview except in some stores, just like there was no pirated version of a movie to watch on your laptop. Aside from reviews, you would decide whether or not to pay based on a poster or the commentary of a friend who heard it first.


…if it’s not sold out.

This situation was very much temporary, however. When digital piracy grew, music, games and films became available at the same time as or even before the reviews. Books managed to escape this trend for a long time because nobody wanted to read from their computer screen, but that was only until smartphones, tablets and ereaders came. By then, reviews already had started to diminish in strength, because the average amount of literary education with reviewers dropped along with the exclusiveness of their subject matter. Note that I include myself here. I had some training in writing, but most of it is self-taught, and I have had no training in the more technical aspects of music. My reviews were rarely of actual literary quality, and I gladly admit that.

The real turn came with the responses from the music industry. Not with the attacks on Napster, LimeWire and The Pirate Bay, of course, since they were merely symptoms, not the “disease” itself. I mean the services that made major consumer groups commit to legally acquired music (again): iTunes, YouTube, Spotify. You can also name your favourite rip-off or spin-off. But iTunes, YouTube and Spotify worked because they took the advantages of pirated music – comprehensive and easily available (iTunes), almost free (Spotify) or completely free (YouTube) – and made them (legally) available to everyone. But maybe even more important changes, at least in the case of music, occurred in the attitudes of musicians and promoters. The idea that fans could and should be the first to listen to a new track had caught on, and exclusivity for press, and primarily the review in its traditional form, began to vanish.

Of course, the review, let alone music criticism in general, never vanished, and it never will. Rather: it takes on different forms. Those who adapted well have seen early enough that there were still things an organized press can uniquely offer, such as quality interviews (many printed magazines have put their focus on this), specialties for underground genres and artists (XLR8R is my favourite example), and intel on events (Resident Advisor comes to mind), which have become more and more expensive for consumers as album sale revenue dropped. Reviews have changed quite dramatically. Many reviews now appear at the same time as, or even later than the music, and most reviews now exhibit some kind of awareness that that is not what “it” is about. What they are about is still a point of contention, but they often put an emphasis on a broader context and insights about the genre, often related to observations of a changing genre and music industry.

XLR8R Festival

With a fairly low-profile line-up, XLR8R managed to pull off a fairly high-profile festival.

Here, I would like to look broadly at music criticism again. The review, in adapted form, still has a right to existence, but I know there is more to music criticism. I have seen it. There are many examples of new and revived old forms of music criticism, and I think they can be of great service to a musical landscape that is so massive that it often takes a lot to find your way in it.

Excuse me for taking the dictionary approach here, but using a quotation from The Oxford Companion to Music may give my claims something of a foundation. It says that music criticism is “the intellectual activity of formulating judgements on the value and degree of excellence of individual works of music, or whole groups or genres.” Traditionally, this would mean that a music critic wrote a review and said the piece of music in question was (to this or that extent) good or bad, often related to some statements about technical aspects (“degree of excellence”). However, if you have ever studied a bit of philosophy, you probably know that the definition of value is one of the least clear-cut of all in ethics and aesthetics. Value can be intrinsic or instrumental, the latter meaning that the thing is good to a certain end. The latter is the notion I will take up in relation to music here.

Because although we sometimes make it seem so, especially in reviews, music is never good or bad in itself (intrinsically). If anyone still adheres to the ancient aesthetics that defend the intrinsic value of art, they will probably reject most music criticism anyway. Music is good or bad relative to time, location and genre-specific standards. And music critics have always judged music, implicitly or explicitly, over these standards. But why would we then not take the list further to include much more specific or unexpected standards? I will name a few examples.

Several new businesses have taken up the existing concept of curation, and taken it into today’s musical landscape. The music critic (whether coming from a musical, a literary, a collector’s or whatever background, this is all open now) is in a fine position to curate, because he knows his way around this landscape, while others don’t. Spotify allowed for sharable playlists, which offers a lively marketplace for. Apple Music now also allows for sharable playlists, but still focuses on its own curators, which largely remain unknown. One of the most surprising initiators in this area has been 22tracks, which has connected its service, which is curated by chosen people from a specific area where you can listen tracks from, to a gaming console, to hotels and even to its own festival, where it featured a no-headliner line-up, in other words: relied on its reputation of curation.


22tracks does an excellent job at its visuals and general presentation, too.

Another route to take is music analytics. Intelligence today has to take some stance towards data, which is available in quickly increasing quantities. was an early enthousiast of large user based data sets, which it used to display user libararies in graphs and rankings as well as to randomly generate radio playlists and produce artist recommendations. This service has been slow to adjust to newer technologies however, and its tricks have been copied and improved upon by Pandora, Songza and of course Spotify and Apple Music, although is still the only one to provide a complete overview of every song you’ve ever scrobbled (registered). Still, music criticism of course consists of more than just stacking data sets, which is why it is services that combine the knowledge from data with human expertise that are effectively reinventing music criticism.

Above, I have already hinted at music criticism’s possible value in providing guidance in a confusing musical landscape. As a third option, I will coin a somewhat more abstract possibility, namely for music critics to give a more personal outlook, blog-style, on their music listening habits. I propose this because music criticism has lost the exclusivity of hearing music first and free (or at least cheap), it has to shift its focus from the “what” of listening music, while still retaining that as background knowledge, to the “how” of listening music. It may inspire to see how someone else discovers music, how someone else collects music, how someone else listens to music. There are countless ways to do so, and they add up every day.

This The Guardian article is one example, it uses the case of classic music sundays to ask questions about our listening habits: “So how are you listening to music in (this year)? Do you still see the album as superior to the single? Can you multi-task and take all you can from a song while cooking, cleaning or writing a blog? Or is time to sit down, turn off the laptop and engage in some serious Slow Listening?” Of course, the internet already has plenty of answers for you, but they’re often jokes or very general observations based on statisticsLet me take one example from my own experience. The below image, however full of nonsense it may be (since it’s a fictional commercial), inspired me the way reading a thousand reviews couldn’t, because of that single line “Give life back to music,” which did not strike me when I heard the song, but did in combination with the image.

Give Life Back To Music

Not that I want this set-up, not that I idolize Daft Punk so much that I want their slipmats, but I just want my music to sound good. I want to give back life to my music. I am inspired.

And I think this gives direction to where the future of music criticism lies. We can be overwhelmed with the amounts of music existing, and not know what we “should” listen. Should, not as a matter of fashion obligation, but uncertainty as to what are our own desires, our own tastes. You can listen to new music continually, the necessity to choose something to stick with is gone. There is a job for music criticism, and that is to inspire, to give new ways of discovering, collecting and listening. And maye, doing so, give life back to music.

In een commentaar op een van mijn jaarlijsten schreef ik hier eerder dat ik nog eens dieper in wilde gaan op de criteria voor deze lijsten, wat min of meer neerkomt op een verhaal over waarom ik de muziek die ik goed vind, zo goed vind. Met de eerste kandidaat voor de jaarlijst van 2016 lijkt me het een mooi moment om daar eens over uit te wijden. Niet enkel voor mijzelf, ik vind het ook interessant hoe anderen denken over wat muziek goed maakt. Esthetische theorieën hebben mij hier nooit zo mee kunnen helpen, wellicht vindt iemand hier inspiratie in om zijn eigen ideeën uit te werken (en te delen). Het blijft allemaal persoonlijk, subjectief, enzovoorts, maar juist daardoor kun je er goed over discussiëren.

Bloodiest BloodiestBloodiest en vernieuwing binnen een conservatief genre
Bloodiest klinkt ongezellig, en zo klinkt de muziek eigenlijk ook. Maar je hoeft geen metalliefhebber te zijn om te weten dat muziek niet altijd gezellig hoeft te zijn om goed te zijn. Deze plaat, net vers van de pers, viel mij vorige week in positieve zin op, omdat Bloodiest weet te vernieuwen in de metal, een ietwat stagnerend genre dat sowieso al overwegend conservatief is. Het geluid dat de band op het debuut in 2011 en het nieuwe album laat horen komt tot stand met traditionele metalinstrumenten, maar de samensmelting is veel minder gebruikelijk. De zang is rauw en ongedefinieerd, de songstructuren zijn onvoorspelbaar, en alles heeft een geheel eigen karakter. Dit soort originaliteit is belangrijk; de dingen net even anders doen, ook al speel je met elementen die al decennia oud zijn. Niet alleen is het prijzenswaardig als je de eerste bent om iets te doen, wat getuigt van visie zowel als de daadkracht om je ideeën tijdig vorm te geven, maar ook is het voor de luisteraar een unieke ervaring, want: het is nog niet eerder gedaan.

Shining BlackjazzEen ander album uit mijn lijst met favorieten is Blackjazz, het baanbrekende album van de Noorse band Shining waarop men een poging doet blackjazz, een geheel nieuw genre, leven te geven. Pretentieus, maar niet onterecht, want grenzen worden overschreven, door bijzonder gebruik van synthesizers en de saxofoon binnen een kader dat progressieve metal combineert met een geluid dat je zou kunnen herkennen als nu-metal. Maar zo nieuw is dit ook weer niet. Wie al luisterde naar Naked City – Torture Garden (1990!) hoort een vergelijkbaar recept. Maar het perfectioneren van zo’n recept, zoals Shining dit in 2010 deed, is een ander verhaal. 

Experiment op zichzelf is namelijk niet per se goed. Sommige experimenten vergeten dat er ook nog een song geschreven moet worden, of breken zodanig met bestaande conventies dat er helemaal geen touw meer aan vast kan worden geknoopt. Om deze reden wil ik nog enkele andere criteria noemen. Wat Shining al in zijn beginjaren deed is bijvoorbeeld het fuseren van bestaande elementen, waardoor iets nieuws ontstaat.

Kendrick Lamar en het samensmelten van genres485433.300
Originaliteit is het doen van iets wat nog niet eerder gedaan, oftewel; nieuw is. Maar iets nieuws doen kan ook bestaan uit het combineren van het oude. Voorbeelden hiervan zijn er genoeg te noemen, maar ik beperk me hier tot een recente: Kendrick LamarTo Pimp a Butterfly. Dit album maakte afgelopen jaar grote indruk op mij, niet alleen door de sterke teksten en “flow” (genrespecifieke criteria), maar ook doordat hip hop er op unieke wijze op wordt gecombineerd met soul en andere genres. We horen verschillende samples uit de jaren zestig en zeventig, alsmede nieuwe geluiden die hier mee samengaan als ware ze voor elkaar gemaakt. Zelfs reggae en jazz vinden hun weg geheel natuurlijk op To Pimp a Butterfly. Zo eert het album ook zijn muzikale voorgeschiedenis.

Daft Punk Random Access MemoriesDaft Punk en het kennen en eren van je geschiedenis
Echter, één album spant wat het eren van muzikale geschiedenis de laatste jaren de kroon. Op Random Access Memories hoorden we een muzikale basis uit de jaren tachtig, zeventig en zelfs zestig, maar zo goed uitgevoerd en geactualiseerd dat het heeft geleid tot twee enorme hits, het welbekende Get Lucky en het praktisch net zo welbekende Lose Yourself to Dance. Niet verrassend dat deze nummers van de hand komen van naast Daft Punk, levende legendes in de dancewereld, disco-veteraan Niles Rogers en zanger Pharrell, die op zijn eigen naam ook al een gigantische staat van dienst heeft. Get Lucky is eigenlijk des te bijzonder, want het is geen leeg reclametrucje, het is een instant klassieker; geweldig geproduceerd, catchy, melodieus, met muzikaal veel meer diepgang dan veel concurrentie uit de top 40. Get Lucky is disco die zichzelf heruitvindt, en herbewijst.

Niet alleen door de samenwerking met de oudjes uit de scene (ook Giorgio Moroder en Paul Williams komen langs) eert Daft Punk zijn geschiedenis, maar ook door simpelweg een goed album te maken dat de eer van het genre hooghoudt. Een verschil met het maken van een EDM-remix, iets waar het duo ook voor had kunnen kiezen en waar veel producers in dat genre zich toe laten leiden.

Nero Welcome Reality.jpg…en dan nog het belang van een goede productie
Eigenlijk is aan al de bovenstaande albums nog een criterium te koppelen, een goede productie. Een passende productie kan de genreoverstijgende potentie van een album waarmaken.

Case in point: Nero‘s Welcome Reality. Dit album mengt dubstep, electro house en andere elektronische genres met invloeden uit jaren tachtig-pop en -electro. Een leuke gimmick voor de liefhebber, dat zou het kunnen zijn. Maar door de package staat Nero net een niveau hoger. En hiermee bedoel ik naast de muzikale productie, die het album geweldig laat klinken op fatsoenlijke apparatuur, ook de hoes, en de samenstelling van het album, die bij de hoes, de muziek en diens thematiek aansluit. Welcome Reality (2011) luister ik ieder jaar nog minstens enkele malen, en dat kan ik van geen enkel dubstep- of gerelateerd elektronica-album zeggen.

Om het samen te vatten
Hierboven heb ik aan de hand van enkele van mijn favoriete albums wat van de criteria besproken op basis waarvan ik zeg dat ik muziek goed vind. En zo is dit uiteindelijk een veel langer stuk geworden dan ik had verwacht. Maar zo gek is dit niet: ik kan nooit in enkele zinnen uitleggen waarom bepaalde albums nu wel zo bij mij in de smaak vallen en andere niet. Al deze elementen spelen mee, en het is uiteindelijk ook voor een groot deel afhankelijk van hoe de artiest zichzelf aan de wereld presenteert en hoe je de muziek als luisteraar vervolgens tot je neemt wat bepaalt wat uiteindelijk “goede muziek” is.

Al met al zou ik nog wel willen stellen dat veel van mijn favoriete albums in zekere zin genreoverstijgend zijn. Wat ze doen, doen ze zo goed, dat ze ook heel goed gewaardeerd zouden kunnen worden door iemand die geen uitgesproken voorkeur voor het genre heeft. Ik heb sowieso geen uitgesproken voorkeur voor welk genre dan ook, wat dus goed verklaart waarom al mijn favoriete albums uit geheel uitlopende genres komen. Als iemand me voortaan vraagt wat mijn favoriete muziek is, zeg ik misschien wel: genreoverstijgende muziek.


Over het ruime halve jaar dat ik wat actiever deze blog gebruik heb ik er niet heel veel gepost. Aan de ene kant lijkt het zo wat kaal, aan de andere kant: ik had niet altijd de behoefte om iets te schrijven, en ik maak er voor mezelf geen verplichting van om “maar iets” te schrijven. Blijft het internet nog een klein beetje schoon.

Voor de eindejaarslijst maak ik ieder jaar echter tijd. Als lijstjesfreak hou ik ze op zijn minst bij om na enkele jaren terug te kijken en te zien hoe mijn smaak veranderd is, en natuurlijk welke muziek ik destijds niet had ontdekt. Want dat gebeurt altijd: het jaar is net voorbij, en je ontdekt een plaat die zo je top drie had gehaald. Net zo clichématig als het lijstjes bijhouden zelf is de waarheid dat het allemaal maar relatief is. Maar dat maakt het niet minder leuk!

1. Kendrick Lamar – To Pimp A Butterfly
2. Benjamin Clementine – At Least for Now
3. Leprous – The Congregation
4. Dr. Dre – Compton
5. Major Lazer – Peace is the Mission
6. Kovacs – Shades of Black
7. Tame Impala – Currents
8. Foals – What Went Down
9. Destroyer – Poison Season
10. GRiZ – Say It Loud

Verder dan de top 10 gaat het met de echte toppers niet. Qua albums voor de eeuwigheid is het vooralsnog beperkt tot de eerste twee, Benjamin Clementine door de pure kwaliteit en Kendrick Lamar daarnaast voor zijn maatschappelijke relevantie, en bovendien zijn zeer goed uitgewerkte maar toch subtiele knipogen naar het verleden. Verder is het een jaar van degelijke albums geworden: eigenlijk alles van de nummer drie tot en met de nummer 20 plaatst zich in die categorie. Ik sta open voor albums die zich bij herhaalde beluistering bewijzen, dus wellicht en waarschijnlijk ziet de lijst er over een paar jaar geheel anders uit. Dat is dan een goed idee voor een nieuwe post op deze blog!

11. Steven Wilson – Hand. Cannot. Erase.
12. Logic – The Incredible True Story
13. Der Weg Einer Freiheit – Stellar
14. The Exploding Eyes Orchestra
15. Amorphis – Under the Red Cloud
16. Editors – In Dream
17. Shining – International Blackjazz Society
18. De Sluwe Vos – Kontra
19. Deafheaven – New Bermuda
20. Hot Chip – Why Make Sense?

Qua individuele nummers is er een hoop meer interessants gebeurt. Je zou kunnen zeggen dat het schrijven van een song makkelijker is dan het schrijven van album, maar daar zijn genoeg tegenvoorbeelden van te vinden. Mijn eerste neiging is het jammer te noemen, maar als goede muziek zich via een ander formaat laat zien, is daar uiteindelijk niets mis mee. Vrijwel elk van volgende nummers springt boven de release in kwestie uit. Dat pleit weer voor een jaarmix (of Spotify-playlist…).

1. Kendrick Lamar – Mortal Man
2. Benjamin Clementine – Then I Heard a Bachelor’s Cry
3. Jon Connor & Snoop Dogg – One Shot One Kill
4. Fouk – Kill Frenzy
5. Mark Ronson & Bruno Mars – Uptown Funk
6. Tame Impala – Currents
7. Major Lazer – Too Original
8. Editors – Ocean of Night
9. The Prodigy – Wild Frontier
10. Hot Chip – Need You Now

Hier vinden we zelfs een top 40-nummer, dat overkomt me niet vaak. Net als ten tijde van Get Lucky echter bewonder ik vooral de inspanningen om de funk en disco, twee nog steeds vaak ten onrechte “fout” genoemde genres, in ere te herstellen, met succes!

Al met al was het geen uitzonderlijk jaar, maar er is weer genoeg goeds uitgekomen om mij te weerhouden van de claim dat vroeger alles beter was. Dat was het ook gewoon niet. Bovendien staan er alweer veel (naar verwachting) goede muziek in de planning voor 2016!

ShiningUtrecht1.jpgTivoli De Helling, 15 november 2015

Sinds het Noorse Shining met Blackjazz (2010), One One One (2013) en het nieuwe album International Blackjazz Society volop metal is gaan spelen heeft men een nieuwe fanschare aangeboord. Zware Metalen bezocht een van de avonden van de Europese tour, om te zien hoeveel publiek de eclectische avant-gardemetal nu eigenlijk trekt, en of de muziek net zo goed uit de verf komt als op de plaat. Zondag 15 november stond de band in Tivoli de helling te Utrecht.

Om acht uur mag het eveneens Noorse Jack Dalton aftrappen. De band… (Lees de volledige review op Zware Metalen)